مینای دندان از مواد معدنی تشکیل شده است که به طور مداوم بازسازی می شوند تا از زیبایی و سختی دندان ها به بهترین وجه محافظت کنند. در فرایند دمینرالیزاسیون دندان، اجزای معدنی مینای دندان از بین می روند که بر وضعیت آن تأثیر منفی می گذارد. به بیان دیگر این وضعیت باعث تضعیف و تحلیل سریع دندان ها می شود. ابتدا پوسیدگی گسترده ای بر روی سطح دندان ها ظاهر شده و سپس پالپ ملتهب می شود. در صورتی که مشخص شود بیمار دچار دمینرالیزاسیون کانونی مینای دندان شده است، می توان با روش های درمانی مختلف از تشکیل و ماندگاری طولانی مدت رسوبات دندانی در ناحیه دمینرالیزاسیون جلوگیری به عمل آورد. در مقاله پیش رو به معرفی روش های درمان دمینرالیزاسیون می پردازیم.
5 روش برای ترمیم مینای دندان

- تغییر عادات غذایی
تغییر عادات غذایی از اهمیت بالایی برخوردار است و یکی از بهترین روش ها برای ترمیم مینای دندان به شمار می آید. کاهش مصرف کربوهیدرات و حذف مصرف کربوهیدرات در بین وعده های غذایی اصلی می توانند تاثیر به سزایی در این فرایند داشته باشند. تغییر رنگ لکه دندان به سیاه یا قهوه ای نشان دهنده تثبیت فرآیند دمینرالیزاسیون است.
سیر تغییرات لکه های رنگدانه ای در اکثر موارد بدون نشانه خاصی است. ممکن است بیمار از وجود یک نقص در دندان ها شکایت کند یا اینکه نسبت به وجود حفره مشکوک باشد جز این موارد، چیز دیگری احساس نمی شود.
علت اصلی رنگدانه ای شدن در نقاط پوسیدگی کاملا مشخص می باشد. در واقع، بافت های مینا و عاج قادر به تجمع تیروزین هستند و در نتیجه به رنگدانه ملانین تبدیل می شود. این فرآیند در زیر لایه بیرونی مینای دندان که آسیبی ندیده است مشاهده می شود. درست در وسط چنین نقطه ای، ریز سختی به تدریج کاهش یافته و نفوذ پذیری به ویژه برای کلسیم رادیواکتیو افزایش می یابد.
مطالعات آزمایشگاهی و بالینی نشان داده اند که اثربخشی اجرای رویکرد درمانی رمینرالیزاسیون در تشخیص چنین تغییراتی بسیار ناچیز است. این ضایعات برای مدت طولانی روی سطح دندان باقی می مانند و در نهایت به حفره های پوسیدگی تبدیل می شوند و پس از چند سال، اتصال مینا-عاج از بین می رود.
اگر تمرکز رنگدانه ای بر روی سطح مینای دندان کوچک باشد، توصیه می شود که وضعیت دهان و دندان در طول زمان مورد ارزیابی قرار بگیرد. اگر ناحیه رنگدانه ای گسترده باشد، می توان بدون منتظر ماندن برای تشکیل حفره پوسیدگی برای ترمیم اقدام کرد. در اکثر شرایط بالینی توصیه می شود تکه رنگدانه دار از دندان را تراشید و به دنبال آن درمان رمینرالیزاسیون انجام شود.
2. فلورایداسیون عمیق
تکنیک فلورایداسیون عمیق بافت های دندانی برای اولین بار در آلمان توسط A.Knappowost معرفی شد. این تکنیک شامل استفاده متوالی از چندین ماده است که بر روی مینا، عاج یا سمنتوم اعمال می شوند تا کریستال های کلسیم فلوراید تشکیل شوند. این کریستال ها، بسته شدن لوله های عاجی و منافذ مینای دندان را تضمین می کنند.
برای فلوریداسیون عمیق از مواد زیر استفاده می شود:
- سیلیکات فلوراید
- مخلوط بسیار پراکنده هیدروکسید کلسیم-مس
به دنبال استفاده از این مواد، کلسیم فلوراید در اعماق لوله های عاجی و منافذ مینای دندان تشکیل می شود و به دنبال افزایش غلظت یون های فلوراید، شرایط برای تشکیل آپاتیت ها در داخل لوله ها ایجاد می شود. در کل اثر حساسیت زدایی هم تضمین می گردد.
3. نفوذ به مینای دندان
این روش درمانی توسط H.Meyer-Lucker و S.Pariset و همکارانش پیشنهاد شده است. این روش درمانی بر اساس متوقف کردن فرآیند پوسیدگی به لطف بسته شدن منافذ روی سطح مینای دندان است که پس از ورود اسیدها و کاهش مواد معدنی حل شده، همچنان باز می ماندند.
هم چنین بخوانید: بهترین روش های پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان
4. استفاده از کرم موضعی دندان GC
درمان مینای دندان با رمینرالیزاسیون با استفاده از موس دندان GC به دلیل وجود در رکالدنت در این کرم است که با فرمول کازئین فسفوپپتید نشان داده می شود، از پروتئین کازئین به دست می آید و حاوی یون های کلسیم به هم پیوسته و یون های فسفات بر روی سطح آن است.
کازئین فسفوپپتید منجر به حفظ یون های فسفات و کلسیم در حالت غیر کریستالی می شود و امکان چسبندگی عالی محصول را به بافت های دندان، لایه بیولوژیکی و پوسته فراهم می کند. این کمپلکس به راحتی بر روی سطح مینای دندان جذب می شود و به تدریج شروع به آزاد کردن یون های فسفات و یون های کلسیم در فضای اطراف دندان می کند.
این در حالی است که بخش باقی مانده فسفات و کلسیم غیر کریستالی که هنوز توسط کازئین نگه داشته می شود فعالیت این یون ها را حفظ می کند و از آنجایی که وجود یون های کلسیم و فسفات برای انتقال آن ها به ناحیه زیرسطحی دمینرالیزاسیون از اهمیت بالایی برخوردار است، باعث حفظ غلظت آن ها می شود.
5. اوزون تراپی
در دانشگاه بلفاست، گروهی از محققان به سرپرستی پروفسور ادوارد لینچ روشی منحصر به فرد برای درمان شکل اولیه پوسیدگی ابداع کردند. این روش «اوزون تراپی» نام داشت و در طول آزمایش ها مشخص شد که تا 99.9٪ از میکروارگانیسم ها تحت تاثیر اوزون، در عرض 20 ثانیه در حفره پوسیدگی از بین می روند. نتیجه این مطالعات منجر به طراحی دستگاه HealOzone شد. این دستگاه اوزون ساز با قابلیت تخلیه الکتریکی، غلظت کافی از گاز را در محفظه ای که با سطح دندان در تماس است، تولید می کند. گردش گاز با سرعت سیصد سیکل در دقیقه انجام می شود. هوا از محیط اطراف گرفته می شود، به داخل دستگاه مکیده شده و سپس کاملا خشک می شود.
هنگامی که فلومتر در زیر درپوش سیلیکونی نوک دستگاه، خلاء را ثبت می کند، ژنراتور اوزون فعال می شود. در نتیجه تخلیه الکتریکی با فرکانس بالا، اکسیژن به اوزون تبدیل می شود. حجم کنترل شده ای از اوزون به نوک دستگاه منتقل شده و به سطح دندان آسیب دیده می رسد. سپس در طی یک چرخه بسته، اوزون بار دیگر به نوک دستگاه برمی گردد.
فیلتر آبگریز از ورود رطوبت به خنثی کننده اوزون جلوگیری می کند. اوزون دوباره به اکسیژن تبدیل می شود. به دلیل عملکرد پمپ خلاء، جریان مداوم هوا تضمین شده و اکسیژن در محیط خارجی تخلیه می شود.
مراحل اوزون درمانی عبارتند از:
- سطح دندان با استفاده از دستگاه جت پودری کاملاً تمیز می شود. وجود علائم اولیه پوسیدگی در طول معاینه با دستگاه DIAGNOdent تأیید می شود.
- استفاده از دستگاه HealOzone تعداد قابل توجهی از میکروارگانیسم ها را از بین می برد.
- درمان رمینرالیزاسیون با استفاده از محلول مخصوص انجام می شود.
- بیمار درمان را در خانه ادامه می دهد و با استفاده از کیت مخصوص دستگاه HealOzone به مدت یک ماه، بافت های دندان تحریک می شوند تا به طور طبیعی ترمیم شوند.
- برای ارزیابی فرآیند رمینرالیزاسیون و وضعیت کلی حفره دهان باید بار دیگر به دندانپزشک مراجعه شود.
در صورت تشخیص آسیب مخرب به بافت های سخت، آماده سازی دندان با استفاده از دستگاه Powder Jet انجام می شود، حفره هم با دستگاه HealOzone درمان شده و سپس دندان با موادی پر می شود که باعث بهبود مینرالیزاسیون می شوند.
در صورت وجود علائم، ترمیم زیبایی با مواد کامپوزیت انجام می شود. توجه داشته باشید که پس از حذف میکروارگانیسم ها در حفره پوسیده و پیش از شروع روند پر کردن دندان، باید یک دوره ۱ تا ۱.۵ ماهه طی شود تا فرایند رمینرالیزاسیون به پایان برسد.
علائم زیر نشان می دهند که پوسیدگی دندان رفع شده است:
- بافتهایی که قبلا توسط پوسیدگی نرم شده بودند، اکنون سفت شده اند.
- دیگر اثری از لکه های گچی بر روی سطح خشک شده دندان دیده نمی شود.
- شاخص های ثبت شده توسط دستگاه DIAGNOdent کاهش می یابند.
- دمینرالیزاسیون که قبلا در تصویر رادیوگرافی قابل مشاهده بود، حالا کاهش یافته یا به طور کامل از بین رفته است.
ویژگی های ظاهری ضایعات در مینای دندان پوسیده، سطح متریال و مهارت دندانپزشکان از نظر فنی، همگی در گذر از تشخیص غیرفعال به آغاز رویکرد درمانی فعال اثر گذار هستند و امکان درمان پوسیدگی را در مراحل اولیه فراهم می کنند.
سخن پایانی
مینای دندان سخت ترین بافت بدن انسان، وظیفه محافظت از نسج دندان را در برابر عوامل فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی بر عهده دارد. تخریب مینای دندان به عنوان اولین مرحله پوسیدگی دندان می تواند منجر به حساسیت، درد و در نهایت نیاز به درمان های پیچیده تر شود. از این رو مراقبت و حفظ سلامت مینای دندان و در صورت نیاز ترمیم مینای دندان از اولویت های اصلی به شمار می آید. آگاهی دقیق از ساختار، ترکیب و عملکرد مینای دندان به دندانپزشکان این امکان را می دهد تا با انتخاب استراتژی های مناسب از پیشرفت آسیب های مینایی جلوگیری کرده و سلامت بلندمدت دندان ها را تضمین کنند.
دنتی پارس | تجهیزات دندان پزشکی | منبع لوازم و ابزار دندانپزشکی